Ook bodempredatoren spelen rol in tripsbestrijding in uien
- 12 juni 2026
Trips zijn insecten die al vroeg in het seizoen in uienpercelen aanwezig zijn. Ze prikken de cellen van het uienblad kapot en zuigen ze leeg, wat zorgt voor zilvergrijze vlekken en een verminderde groei. Bij warm en droog weer kan de populatie binnen één tot twee weken explosief toenemen. Veel telers zien de eerste schade pas laat, maar in werkelijkheid is trips vaak al vanaf de opkomst aanwezig. Een goede aanpak van trips in uien is essentieel, telers kunnen hierbij ook kijken naar de inzet van bodempredatoren.
In een afstudeeronderzoek van Stijn de Gouw is, in samenwerking met onderzoeker Suzanne Lommen (Louis Bolk Instituut), onderzocht welke bodempredatoren voorkomen op uienpercelen in Nederland. Er werd ook gekeken welke bodempredatoren tabakstrips gebruiken als voedsel. Dit is gedaan door potvallen uit te zetten en de gevangen diertjes zijn verder uit te zoeken en in te delen in hun juiste groep (het geslacht).
Bodempredatoren in de uienteelt: welke dieren zijn het en wat doen ze?
Uit het afstudeeronderzoek blijkt dat niet alleen bovengrondse natuurlijke vijanden zoals roofwantsen en zweefvliegen belangrijk zijn, maar dat ook bodempredatoren een rol spelen in de bestrijding van tabakstrips (Thrips tabaci). Bodempredatoren zijn dieren die op of in de grond leven en daar actief jagen op insecten, denk aan spinnen, loopkevers of kortschildkevers. Ze eten onder andere tripslarven en poppen die naar de grond vallen of zich in de bodem verpoppen. Daarmee halen ze schakels uit de levenscyclus van trips weg, wat de groei van de populatie afremt.
Suzanne Lommen, onderzoeker bij Louis Bolk Instituut: “Op dertien uienpercelen verspreid door heel Nederland vonden we grote aantallen bodempredatoren. Met DNA-analyse onderzochten we of deze dieren daadwerkelijk tabakstrips eten. Bij een aanzienlijk deel van de kleine loopkevers, kortschildkevers en spinnen werd DNA van trips aangetroffen in de darmen. Deze bevinding laat zien dat bodempredatoren een structurele bijdrage leveren aan tripsbeheersing.”
“Telers kunnen bodempredatoren stimuleren door de bodem meer rust en structuur te geven. Denk aan het beperken van grondbewerkingen, werken met stro of gewasresten, het gebruiken van groenbemesters en het aanleggen van meerjarige akkerranden. Ook spaarzaam gebruik van insecticiden werkt positief. Deze middelen doden niet alleen trips, maar ook de natuurlijke vijanden die juist helpen om de populatie klein te houden.”
Natuurlijke bestrijding en Grip op Trips: naar een toekomstbestendige aanpak
“Met dit onderzoek wordt opnieuw duidelijk hoe belangrijk het is om natuurlijke vijanden mee te nemen in de strategie tegen trips in uien”, zegt Suzanne. “Bodempredatoren zijn een essentieel onderdeel van een geïntegreerde aanpak.”
Grip op trips ontwikkelt een praktisch digitaal hulpmiddel (ICM-BOS) met als doel uientelers te helpen bij het bepalen van risico’s van trips op uien. De tool combineert actuele gegevens over gewas, groei, weer en modellen voor plaagontwikkeling. Op basis daarvan ontvangen telers handvatten voor geïntegreerde maatregelen, zoals inzet van natuurlijke vijanden en teelttechnische keuzes. Ook kijken we naar een breed palet ICM-maatregelen die bijdragen aan minder tripsdruk.
Het project Grip op trips is een publiek-private samenwerking van:
BO Akkerbouw, LTO Noord, Wageningen Plant Research, Louis Bolk Instituut, Vertify, Farmplus, Biobest BV, De Groot & Slot BV, en een groep uientelers, en wordt ondersteund vanuit de Topsector Agri & Food.
Het project wordt verder mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van het Hagelunie Innovatiefonds.
De factsheet vind je via deze link
Foto: iNaturalist – Fotograaf Dennis Heupin – Buijtenland van Rhoon
